KATIK ET,EĞ BAŞINI

 

İNTERNET

                                          KATIK ET, EĞ BAŞINI

                

           ( Allah Kimseyi Açlık İle Terbiye Etmesin )

    Yazının başlıklarının birincisi, Tekirdağ gününde taptaze bir gözlemden alındı. İkincisi de Victor Hugo’nun ebedi eseri Sefiller film şarkısından. İnsanın içini acıtan şarkı sözleri, hatta haykırışı, tam manasıyla yaşamın tat alma-duyarlılık ve şefkat çizgisini belirleyecek derece etkili…

 Yağmurlu Tekirdağ günlerini nasıl severim anlatamam… Biraz sıkı giyinmek ve bir şemsiye; sahil ile insan mucizesinin kucaklanma zamanı ve tenhalığı. Öteden beri bu böyle…

  Yağmur bir yağdı, bir durdu. Güneş bir açtı, bir bulutlar arasına gizlendi. İçerisi sıcak, çayı kahvesi henüz yeni çıkmış-demlenmiş çay salonuna girdim. İlk çayı ben aldım. İçeride üç masada birer kişi oturmuştu. Onlar da benim çay aldığımı, çayın çıkmış olduğunu görünce sırasıyla çay almaya gittiler. Dış tarafta da birkaç masa sakini vardı.

   Önümdeki masada bir kişi sabah kahvaltısı yapmaktaydı. İlk önce sıradan bir görüntü olduğu için pek önemsemedim. Gözlem yapmak için farklı yönlere, objelere ve insanlara, hatta küçük yağmur damlalarına baktım durdum. Dış tarafta kahvaltısını yapan esmer yüzlü adamda bir gizem hissettim ki tekrar onu izlemeye başladım.

   Orhan Kemal’in Bekçi Murtaza karakterini bilenler bilir; nasıl terbiye aldığını ve kurs gördüğünü. Kahvaltısını yapan esmer tenli adam da o terbiye, disiplin, masumiyet ve mahcubiyet içinde kahvaltısını yapıyordu.

   Sanırsınız peyniri incitecek. Tabaktan çıkan sesler komşularını rahatsız edecek. O derece sessiz, ahenkli ve mümkün olduğunca ona ezberleten, muhtemelen çocukluktan kalma; “ Katık et” disiplini, uyarıları içinde ekmekten büyükçe bir parça koparsa da, peynir veya diğer yiyeceklerden çok az alıyordu.

   Çatalı bırakıp daha çok elle, daha doğrusu parmaklarının ucuyla yiyordu. Belli ki çok titiz ve çevresine çok duyarlı bir insan… Haki renk montu, kadife paltonu vardı. Çık kısa kesilmiş saçlarına beyazlar ineli epey olmuş. Boyu 1,78 civarı olmalıydı. Daha çok Aydın, Balıkesir yöresi insanlarına, onların o yüksek terbiye, ciddiyet ve tokgözlü halleri içindeydi.

   Masasında kahvaltısını yapan adamın ensesine bir fiske vursanız kahvaltısını alırsınız görüntüsü içinde adeta beslenmeyi bir tören-dansa çevirmiş gibiydi. Sadece etrafa değil, önündeki yiyeceklere büyük bir saygı beslediği belli. Tabağına yayılan veya dökülen peynir yumurta kırıntılarını bile incitecek korkusuyla, hafifçe dokunarak ve başını eğerek alıyordu.

   O anda Victor Hugo’nun başyapıtı kabul edilen Sefiller eseri ve başkarakteri Jean Valjean gözlerimin önüne geldi. Sadece bir somun ekmek çaldı diye mahkûm edilen ve bir ömür bunun acısı, korkusu, sorumluluğu içinde kimi yol alan, kimi saklanan ve bazen kaçan Jean VALJEAN…

  Kahvaltısını yapan adamın ciddiyeti, sorumluluğu, yiyeceklere gösterdiği o büyük özen; tam manasıyla “Katık et” bilinciyle yetişmiş bir insanın ruh âlemi içindeydi. Büyüklerinden; körpe zihin-çocukluk zamanlarında sıklıkla; “ Allah açlık ile terbiye etmesin. Kıtlık kötü şey…” sözlerin tesiri, artık onun yoldaşı gibiydiler…

   Günümüzün günce meselesi de bu değil mi? Bir taraftan sıra dışı şımarıklık ve lüks yaşamlara esir olmuş, eriyen insanlar, diğer taraftan sadece bir kahvaltı veya bir kap yemek için, ucuz ekmek için sıraya giren; kıtlık ve açlık yıllarından genlere yapışmış o yüce terbiyenin peşinde koşan onurlu insanlar…

   Çayım ve gözlemlerim bitince dışarı çıktım. Yağmur yeni durmuş. Gün, bulutların ardından gülümseyen güneş ışığına dönüşmüş. Ve martılar seviniyor; hatta bayram ediyor gibi çığlık çığlığa; ne olursa olsun yaşamın ebediyet içinde eşsiz bir şey olduğunun bestesini çalıyor olmalılar…

Güven SERİN 

 

  

EĞ BAŞINI

 

İNTERNET

                                           EĞ BAŞINI EĞ BAŞINI

   Bir kitap- eserin; Dünya Klasikleri arasına katılması ne demektir? Bildik bütün eşiklerden geçtiği ve insanlık vizesi almış olduğu gerçeğini anlatmaz mı?

   Victor Hugo’nun Sefiller başyapıtı da böyle bir şeydir. Tıpkı, Savaş ve Barış, Don Kişot, Hamlet gibi…

   Hugo’nun Sefiller eseri okundukça tat veren, çağlar geçtikçe dem salan; edebi, sosyoloji kokuları insanlık vicdanı ve dilekleriyle dünyayı çepeçevre sarar hale geliyor.

  Eseri iki karakter üzerine oturtalım. Kız kardeşinin aç çocukları için sadece bir somun ekmek çalan başkarakter Jan Valjean (Jan Valjan ) 19 yıl hapis cezasına çarptırılmış ve çok zor şartlarda ömrünü tamamlarken, özgürlüğü hayal etmektedir.

  Tam da sırası gelmişken; “ Özgürlük” en saf halde ne zaman aranır, özlenir deseniz; esaret altında, eziyet çekerken, yaşma tutunma umutlarında aranır, derim…

  Tekirdağ Süleymanpaşa’da temiz ve müşterisi bol bir kafeteryada oturmuş, yudumlarken içeceğimi, yan taraftaki masada olan dört arkadaşın da sohbetlerini yudumlamasını dinliyordum.

  Ağır konulara şöyle bir dokunuyorlar, diğer üç arkadaşa göre daha genç olan, dokundukları konu kalp kırmasın, neşeyi öldürmesin diye sıklıkla başka konulara, sörf yapan sporcu gibi gelen ilk dalgaya tutunup, esintiyi ruhsal, fiziksel bir akışa dönüştürüyordu.

  İsmi Ali olan şahıs, sıklıkla ve hangi konuya başlasalar; “ Ben bu konuyu çok iyi biliyorum. Çok da iyi takip ediyorum.” Deyip son sözü kararlı ve neredeyse arkadaşlarına gizli veya açık Mobbing yapıyordu.

  Ali Bey’in her çıkışında, söz alışında başlarını yere eğen üç arkadaş tıpkı Victor Hugo’nun Sefiller eserinde, harika bir müzikal eşliğinde tüm esirlerin söyledikleri şarkıda sıklıkla tekrarladıkları sözcüklere sığınmışlar gibiydiler;

“ Eğ başını, eğ başını. Gözlerinin içine bakmayasın! Eğ başını, eğ başını. Ölene kadar buradasın. Eğ başını, eğ başını”

   Diye söylenen şarkının başkarakteri, aynı zamanda insanlığı, inandıkları dini, Peygamberi dahi sorgular. Yaratıcının çektikleri eziyete seyirci kaldığını, kanunların, adaletin çürümüşlük üzerine dikkat çeker…

  Kanun temsilcisi ve uygulayıcısı-polis müfettişi Javert, en az, Orhan Kemal’in Murtaza karakteri gibi görevine bağlıdır; koşulsuz itaat ve disiplin içinde; körü körüne…

  Sözü nereye getireceğim acaba? Sivil veya resmi yaşamlarda, mecbur muyuz Javert gibi körü körü bağlılıklara? Bir somun ekmek çalacak hale gelmiş, yaşamı boyunca dürüst yaşamış bir çiftçinin, o somuna niçin muhtaç kaldığını sorgulayan milletlere, devletlere şimdi koşarak giden gençlerimiz, gençliğimiz neyin türküsünü söylüyorlar?

   Eğilecek başların ve terk edilecek ülkenin, onları anlamayan aşırı önyargılı bürokrasinin günahları, en az bir somut ekmeğe muhtaç Jan Valjean’ı çürüten, yok sayan kanunlarımız gibi tekrar sorgulamalı; niçin bu kadar mutsuz, buruk ve sıklıkla idare et felsefesiyle başları eğiyoruz?

 Güven SERİN