Kamera; Güven Sabancı Müzesi
Z ve Y kuşakları yan yana;mutlular...
X,Y ve Z KUŞAĞI
Yrd. Doc.Dr. İsmail
Erton’un Y Kuşağı İle Yaşam çalışmasını okuduktan sonra Y kuşağından önce X
kuşağının geldiğini öğrendim. Benimde içinde bulunduğum X kuşağının Y ile olan
çatışmaları ve bazen mimariyi, mühendisliği kıskandıracak bir şekle dönüşen
köprüleri anlamaya çalıştım.
1965–1979 yılları
arasında doğanlar X Kuşağı sayılıyor. X Kuşağının da öncesi var; 1946–1964
arası doğanlar ise “Baby Boomer” yani “Büyük Artış” daha öncelerine ise Sessiz
Kuşak ismi veriliyor.
Konumuz X,Y ve Z
Kuşakları olsa da Baby Boomer dönemine, o kanaatkâr, vefalı, çalışmak için var
olmuş dönemlere; yani dedelerimizin, ninelerimizin dönemlerine içimizdeki köklerin,
sevginin başlangıcı adına şükranlarımı sunuyorum.
Dönem, akan zaman
10–15 yıl sonraki Y kuşağının dönemi olacağı bellidir. Hani sık sık, bunlardan
bir şey olmaz, yeterince dinlemiyorlar, ilgisizler, vefasızlar, popüler kültür
meraklıları diye ayrı düştüğümüz kuşak 10–15 yıl içinde koltuklarına oturup,
ülkeleri, şehirleri yönetecek. 1980–1999 arası doğanlar Y kuşağı olarak kabul
ediliyor. 2000’de sonrakiler ise meşhur Z’ler… Z kuşağı ile Y kuşağı iç içe
geçmiş görünse de Y kuşağı kendi dünyalarını diğer dünyalara taşıyacak kadar
meraklı ve arayış içinde olacakları biliniyor.
İnsanoğlunun gariplikleri,
yetmezlikleriyle en güzel bilim baş edebilir. Bilinenleri, yeniden tanımlar.
Doğruya yakın rakamları, sonuçları gözler, analiz eder, toplar ve çıkarır; işte
bize bu şekilde yol gösterir. Yani, kuşak çatışması dediğimiz kavramları daha
netleştirip, akıl, vicdan, irade seçenekleri arasına yerleştirip kaygılarımızı
ortadan kaldırır.
Ben bir X kuşağı
olarak, beni tanımlayan bilime akıl yoluyla da, hislerimle de saygı duydum.
Öğrenmenin ne muhteşem bir şey olduğunu, kendimizi doyurmadan, güçlü kılmadan
hiç kimseyi kılamayacağımız da gördüm. Elbet sevgiye giden o sihirli yol
koşulsuzluktan geçer. Bu hakkı kimseye vermenize, yok etmenize de gerek yok;
ama bilginin, deneyimlerin akışına da kapalı olmanıza müsaade etmemeli! O
zaman, kuşağınızın size süzülen, sizde kök salıp, dallanan, meyve veren her
şeyin tüketilmesine izin verirken, yaşam sürecine güzel bir eğlence olarak
bakma fırsatımız doğar.
X Kuşağı nasıl önceki
kuşak tarafından kabul edilmekte zaman zaman sakıncalı bulunduysa, aynı sorunu
Y kuşağı da şimdi yaşıyor. Y kuşağının farkı ise bizlerden çok öte. Bilişim ve
Teknoloji tam da onların emrinde. Zaten bütün problem de burada başlıyor.
Bilişimi, Teknolojiyi avucunun içi gibi merak eden, öğrenen bu kuşağın zeka
seviyesi de oldukça ileri. Ne kadar ve nasıl kullanacakları yine alınan
eğitimlerle, tanınan imkanlarla yakından ilgili.
Biz ne düşünürsek
düşünelim Y kuşağı oldukça zorlu bir kuşak. Araştırmacıların ortaya çıkarttığı
sonuçlar çok ilginç. Y Kuşağının özelliklerini sıralıyorlar. X kuşağı olarak bu
özellikleri biraz daha yakından bilip öğrenmenin ne büyük nimet olduğunu
düşünüyorum. Bu özelliklerden bazıları şunlar;
Y kuşağı, yapılan işlere çok çabuk adapte olurlar. Bireysel
karar vermeyi seviyorlar. Kendilerine her ne olursa olsun güveniyorlar. Popüler
kültürleri seviyorlar. Özgürlüklerine düşkünler. Sınırlandıklarını
hissettikleri zaman motivasyonları düşer. Onlara iyi bir neden sunmadığınız
zaman ikna etmeniz mümkün görünmüyor. Kurum, kuruluş ve organizasyonların
içerisindeki resmi yapılanmalardan mümkün olduğu kadar uzak dururlar.
Yaptıkları iş sosyal hayatlarına engel oluyorsa hemen uzaklaşırlar. Sadakat
duyguları düşüktür. Kendilerini profesyonel iş hayatında rahat hissettikleri
yer aile şirketleridir. Yarı resmi çalışma ortamları onlar için ideal ortamlardır.
Bireysellik öncelikleri olsa da sosyal çevre onlar için oldukça önemlidir. Her
bireyin kendi becerilerini ortaya koyacağı takım çalışmalarından keyif alırlar.
Çok önemli bir tespit
daha; Y kuşağını, kuralları hatırlatarak emir komuta altında çalıştıramazsınız.
Bir eylemde aktif oldukları ölçüde verimli olurlar. Onlar için elektronik medya
her şeydir. Kısıtlandıklarını anladıkları anda karşıt fikirleri acımasızca
eleştireceklerdi.
Dostlarım, görünen o
ki, Y kuşağından sonra; yani 2000 yılından sonra doğan Z kuşağı bu saydıklarımı
daha da aktif hale getirecek. Daha bireysel düşünürken, sevdikleri işlerde daha
başarılı olacaklar. Daha başarılı olma yolculuğunda kısıtlandıklarında,
istekleri yerine gelmediğinde bilinen o malum hastalık; DEPRESYON bugün Y
kuşağının kapısını çaldığı gibi Z kuşağının da hemen yanı başında bekliyor
olacak…
Kuşaklar arası geçiş
özelliklerini öğrendikçe korkum bir ANLAYIŞ törenine dönüştü. Baskın, acımasız
bir otorite kurmak yerine, zekânın, felsefenin, edebiyatın da yardımıyla
ölçülü, şans verici, yaşama hazırlayıcı olmanın namuslu keyfini hissettim.
Kısacası dostlarım;
yaşam, yaşadığımız bu an çok hızlı değişmelere gebe. Bilişim, teknoloji her an
yenileniyor. Bu yeniliğe ayak uyduracak iki kuşak var; Y ve Z kuşağı. Onlara
biraz daha saygı, biraz daha sevgi ve gerçekçi, yüzleşici şanslar vermek; en
hakiki yarınlar ikramiyesi demek; ikramiyenizi şimdiden kutluyorum.
