Kamera; Güven Tekirdağ
KAMBER ATEŞ NASILSIN?
Kim bilir kaç gün
oldu peşimi bırakmıyor bu sesleniş;
“Kamber Ateş nasılsın?” seslenen bir kadın. Bir ana. Kamber
Ateş’in hiç Türkçe bilmeyen anası… Dönem 12 Eylül dönemi. Sapla samanın
karıştığı, aklın, sanatın, felsefenin darmadağın olduğu dönem.
Kamber Ateş’in
varlığından yeni haberim oluyor. Hâlbuki o genç adam 35 yıl önce üniversite
öğrencisiyken 12 Eylülün kurbanı olduğunda biz de babam için fısıltıyla
sesleniyorduk;
“ Yusuf Serin nasılsın?” Tabiî ki bize cevap veremiyordu.
Karanlık hücrelerde, soğuk ve ıslak küfürlerin tehditleriyle ifadesi
alınıyordu. Üç ay süren, zamanın durmuş olduğu dönemler…
Kamber Ateş’in
varlığından 35 yıl önceki ana, oğul konuşmasından yeni haberim oluyor. Selçuk
Özbek Kızılışık hocama bana armağan ettiği kitap, aynı zamanda Kamber Ateş ve
anasının da var oluş gezegeninde bir zamanlar yaşam savaşı verdiğinin edebi
anlatımıyla kendi anıtlarını dikmişler.
Bu kitap Sunay
Akın’ın Onlar Hep Oradaydılar kitabından başkası değildir. Üst kapağında yaşlı
bir Kızılderili adam ve sağ kolunda küçük bir kız çocuğunun fotoğrafı var.
Kapağı çevirince Selçuk hocamın kendi zarif el yazısıyla yazmış olduğu not;
“ Barış ve huzur
içinde bir dünya umuduyla… Dostlukla…”
Bir dostun bir dosta
hediye edebileceği en güzel nesnelerden birisidir kitap. Hele hele, henüz o
yazar, o şair, o hikâye ile tanışmadıysanız yeryüzüne bir yeryüzü daha eklenir…
Bir Anadolu ozanına
göre (Sunay Akın’ın ifadesi) ;
Dil bir anadır. Kucağında çocuğu!
Anadolu zenginliği
ihtilallerin akılcı oluşuna katkı yapmıyordu ne yazık ki… 12 Eylül etrafı kasıp
kavuruyordu. Genç insanları, düşünceyi, akılı, sanatı yerle bir ediyordu…
Kamber Ateş’te
tutuklananlardan 11 yıl hapis yatanlardan sadece birisi. Belki de ölmediği
için, o ağır işkencelere dayandığı için şanslıdır. 12 Eylül’ün en acımasız
olduğu zamanlarında Kamber Ateş’in annesi ziyaretine gelecektir. Kamber Ateş’i
büyük bir telaş alır. Annesi hiç Türkçe bilmiyordur. Ve Türkçe bilmeyenler
görüşmeden hemencecik alınıyordur. Kamber ateşin kız kardeşi annesine sadece üç
kelime öğretmiştir. Oğlunun ismi ve soy ismi ve bir de ne durumda olduğunu
bilme adına, nasılsın, sözcüğü.
Görüşme günü gelir
çatar. Kamber Ateş anasıyla göz göze gelir. Annesi karşısında görüp
dokunamadığı sadece üç dakikalık görüşme zamanına üç kelimeyi sığdırır. Çünkü
başka bir Türkçe sözcük bilmiyordur. Hâlbuki dilbilimcilere göre 6 Binden fazla
dil vardır dünyada. Bunlardan biriside Kürtçedir. Ne hazindir ki kardeşiz diye
diye, göz göre göre anadillerini yok saymışız. Üstelik onlarca uygarlığın
üzerine oturma şerefine sahibiz diye övündüğümüz büyük millet olma düşüncesini
yaşarken…
Kamber Ateş anasına
bakar. Anası ona. Annesi seslenir;
Kamber Ateş nasılsın?
-
İyiyim anacığım sen nasılsın?
Kamber ateş anasının Türkçe konuştuğunu duyunca şaşırır ve
sevinir. Ama anası yine aynı sözcükleri tekrarlar;
Kamber Ateş nasılsın?
-
İyiyim Anacağım, sen nasılsın?
Üç dakika bu tekrarlarla dolar.
Sözcükler hep aynıdır ama bakışlar, seslerin tınıları ana ile oğlun evrensel
konuşmasına birbiriyle kucaklaşmalarına neden olur.
Sarkis Türkiye’de doğmuş, Fransa’da yaşayan
bir sanatçıdır. 56. Venedik Bienali’nde Türkiye’yi Respiro-Nefes projesiyle
temsil edecek. Kavramsal sanatın öncülerinden kabul edilen Sarkis yapacakları
sanatsal çalışmayı şu şekilde anlatıyor:
“ Zamanların başlangıcına, ilk gök kuşağına,
diğer bir deyişle ilk kırılma anına gideceğiz. Tarih içindeki belirli anları
sabitlemek yerine, bugünün ve uzak geçmişin güncelliğine aynı anda sahip
çıkacağız. Durağanlığa karşı dönüşmeye, dönüştürmeye, nefes almaya,
hissettirmeye devam edeceğiz.”
Dostlar; edebiyat, sanat, felsefe insan
aklıyla uyuşup evrensel koşusunu ancak bu şekilde yapar. Kin, nefretten arınıp,
aklın, sanatın, edebiyatın dallarına tutunarak karartılmış, donuklaştırılmış,
puslu ve ürkek zamanı yerle bir eder.
Teşekkürler Selçuk Özbek Kızılışık.
Teşekkürler Sunay Akın. Teşekkürler Sarkis…
Güven Serin
